1 Sınıf Hayat Bilgisi Mevsimlere göre doğada meydana gelen değişiklikleri kavrar şarkı

Çocuklar, doğada yıl boyu farklı şeyler olur. Bunların en önemlilerinden biri “mevsimlerdir.” İlkbahar, yaz, sonbahar ve kış olarak dört ana mevsim var. Mevsimler güneş’in Dünya’mıza gönderdiği ışığın ve ısının sürekli değişmesiyle oluşur. Çok basit düşünürsek: Güneş, Dünya’nın bir yerine daha dik ve uzun ışır; o bölgede hava ısınır ve yaz gelir. Biraz eğik ışır; hava soğur ve kış gelir. Böylece doğada bitkiler, hayvanlar ve biz insanlar yaşayışımızı uyarlarız. İlkbaharda neler olur? Hava ısınır, yağmurlar artar ve tohumlar çimlenir. Çiçekler açar (kiraz çiçeği, papatya), ağaçlar yeşerir, yapraklar birer birer çıkmaya başlar. Ötücü kuşlar geri gelir ve yuva yapmaya hazırlanır. Biz insanlar da kışın eski kışlıkları toparlarız; yağmurlu bir gün çıkınca şemsiye alır, ince ceket giyeriz. Bahçede fasulye, domates gibi yaz meyveleri için tohumu toprakla buluştururuz. Yazın neler olur? Güneş en parlak ve en uzun süre ışır. Günler uzun, geceler kısadır. Bitkiler büyür ve meyveler yetişir (karpuz, kiraz, üzüm). Ormanlar çok yeşildir. Hayvanlar sıcaktan korunmak için serin yerler arar; bazıları su kenarında dolaşır. Biz de serinletici giysiler giyer, deniz ve havuzda vakit geçirir, dondurma yeriz. Kışa doğru hazırlık olarak erken kalkar, tarlada hasat yapar, tahılı harmanlarız. Sonbaharda neler olur? Günler kısalır, hava serinler. Ağaç yaprakları sararır, kızarır, turuncu olur; rüzgârla dökülürler. Kuru yapraklar yerde birikir ve ayaklarımızın altında çıtırdayan bir ses çıkarır. Ekim ayında elma, armut gibi meyveler toplanır. Ayva ve kabak pişiren evlerde güzel kokular duyarız. Kuşlar sıcak ülkelere uçmaya başlar; karınca ve arılar yiyeceklerini kovuklarda saklarlar. Kışta neler olur? En kısa günler bu dönemdedir. Hava soğuk ve bazen kar yağar. Çoğu ağaç yaprağı dökülür; sadece çam, kozalaklı ağaçlar yeşil kalır. Hayvanların bir bölümü kış uykusuna yatar (böcekler, bazı memeliler), bazıları ise göç eder. Biz insanlar daha sıcak giysiler giyer, ısınma yollarını kullanır, besinleri daha bol tüketiriz. Kışın kar oyunları yapıp buzda kaymak da olur! Bu değişimleri niçin biliyoruz? Deneyim, okulda öğrenme, büyüklerimizin anlattıkları ve kendi gözlemlerimiz bize yol gösterir. Kışın eldivensiz çıkarsak ellerimiz üşür; ilkbaharda da yağmurlu havada şemsiyesiz çıkarsak ıslanırız. Böylece doğayı tanıyıp kendimizi ona göre uyarlarız. Evcil hayvanlar da mevsimlere göre tüy döker ya da kürk uzatır; biz de onlara uygun bakım veririz. Unutmamalıyız ki her mevsim, doğada farklı bir şarkı gibidir: ilkbahar neşeli bir başlangıç, yaz coşkun bir dans, sonbahar sakin bir sonbahar, kış ise kısa ve derin bir ninnidir.