1. Sınıf Hayat Bilgisi Mevsimlere göre doğada meydana gelen değişiklikleri kavrar şarkı v 2

Hayat Bilgisi dersinde mevsimlerin, doğadaki canlıların yaşam biçimlerini nasıl değiştirdiğini öğreniyoruz. Mevsimler; Güneş'in Dünya etrafındaki dönüşü ve Dünya'nın eksen eğikliği nedeniyle oluşur. Bu eğiklik sayesinde kuzey ve güney yarımkürelerde sıcaklık, gündüz süresi ve ışık miktarı mevsimlere göre farklılaşır. Mevsimler, her yıl aynı sırayla tekrar eder: İlkbahar, Yaz, Sonbahar ve Kış. Hava durumu (günlük hava) mevsime göre değişse de mevsimlerin genel karakteri belirli kalıplar gösterir. İlkbaharda gündüzler uzar, hava ılıklaşır. Bu dönemde bitkilerin çoğu filizlenir, tomurcuklar açılır, çiçekler renklenir. Kuşlar daha çok şarkı söyler, arı ve kelebekler çiçekten çiçeğe konarak polen taşır. Doğada böceklere ve küçük hayvanlara daha sık rastlarız. Sürüngenler uykudan uyanır, göç eden kuşlar güneyden dönmeye başlar. İnsanlar da bahçeleri temizler, kışlık giysileri kaldırır, yaz planları yapar. Yazda gündüzler en uzun, geceler en kısadır. Hava sıcak olduğu için bitkiler hızla büyür ve meyveler olgunlaşır. Hayvanlar ürer, yavrularını besler ve büyütür. Yüksek ısılarda kuşlar kanatlarını açarak serinler, kertenkeleler güneşte ısınır. İnsanlar denize, pikniğe, açık havaya çıkar; yaz tatillerini planlar, tatlı ve serinletici meyveler tüketir. Sonbaharda gündüzler kısalır, hava soğur. Ağaçlar sararır, kızılır ve dökülür. Göç eden kuşlar karınlarını doyurup güneye yola çıkar. Kışa hazırlanan hayvanlar kış uykusuna yatar ya da kürklerini kalınlaştırır. Yağmur ve rüzgâr artar, yapraklar yerden süpürülür. İnsanlar kışlık giysileri çıkarır, mantar toplar, sonbahar kurslarını planlar. Kışta gündüzler en kısa, hava en soğuktur. Kar yağışı görülebilir; ağaçlar çıplak kalır ve büyüme durur. Karaca, ayı gibi hayvanlar kış uykusunda yatar; kuzeyde kurt sürüleri hareket eder. Göçmen kuşlar sıcak ülkelerde kalır. İnsanlar sıcak giysiler giyer, ailece soba başında vakit geçirir, kış şenliklerine katılır. Mevsimlerin nedeni; Dünya'nın Güneş'e uzaklığı değil, eksen eğikliği ve yörüngesiyle ışık düşüş açısının değişmesidir. Gün uzunluğu artınca sıcaklık ve bitki büyümesi artar; kısaldığında soğuk ve uyku dönemi başlar. Doğadaki hayvanlar; üreme, göç, kış uykusu gibi davranışlarla mevsime uyum sağlar. İnsanlar ise giyinme, beslenme, tarım ve etkinlik planlarını mevsime göre ayarlar. Böylece tüm canlılar mevsim döngüsünde hayatta kalır ve gelişir.