Matematik
1 Sınıf Matematik 20’ye kadar çıkarma işlemi şarkısı
1. Sınıf • 01:57
Video görüntüsü içermez, sadece eğitim şarkısıdır. Dinlemek için oynatın.
74
İzlenme
01:57
Süre
22.07.2025
Tarih
Ders Anlatımı
Merhaba küçük arkadaşlar! Bugün 20’ye kadar çıkarma işlemini birlikte keşfedeceğiz. Çıkarma, elimizden bir şeyin alınması, eksiltilmesi ya da iki miktar arasındaki farkın bulunmasıdır. Eğer elinizde 8 balonunuz varsa ve 3’ü uçarsa, geriye 5 balon kalır. Bu da 8 – 3 = 5 anlamına gelir. Çıkarma işleminde baştan sayıyı yazdıktan sonra “çıkarılanı” çekerek geriye kalanı buluruz. Bunun için sayı doğrusu çok işinize yarar; bir sayıdan başlayıp geriye doğru adımlar atarak sonuca ulaşabilirsiniz. Mesela 12 – 5’i sayı doğrusunda 12’den başlayıp 5 adım geri gidince 7’ye gelirsiniz.
Onluk düzenini kullanmak da çok güçlü bir yöntemdir. 20’ye kadar sayıların 10 ve 10’luklardan oluştuğunu düşünürsek işlemler daha kolaylaşır. Örneğin 14 – 7’yi yapmak istiyorsanız, 14’ün içinde 10 ve 4 olduğunu görür; önce 4’ü alır, kalan 6’yı 10’dan alırsınız; böylece 4 + 6 = 10 ve toplam 10 kalır. Yani 14 – 7 = 7. Bu yönteme “10’u köprü yapma” da denir. 10’a yakın sayılarda 10’a tamamlama tekniği de hızlıdır: 9 – 5 = 10 – 6 = 4 gibi.
Pratikte parmaklarınızı, nesneleri (kalem, fasulye, sticker) veya şarkının ritmini da kullanabilirsiniz. Dersimizde ritimle sayıp ritimle çıkararak hem eğlenip hem de daha hızlı öğrenebilirsiniz. İşlemi sadece 10’luklara ayırmakla kalmayın; 20’ye kadar yüzlükler gibi değil, bir onluk ve bir birlik olarak düşünün: 17 = 10 + 7 gibi. Bu bakış açısı “10 ve birler” tekniğini güçlendirir. Ayrıca zihinden 1’er geri saymak da işe yarar; 15 – 2 işlemini bir çırpıda, 15’ten iki kez geri sayarak 13’ü bulursunuz.
Çıkarma ile toplama arasındaki bağlantıyı da bilin: 7 + 5 = 12 olduğuna göre 12 – 5 = 7 ve 12 – 7 = 5’tir. Bu “toplama ailesi” yöntemi, özellikle farkı bulmakta çok yardımcı olur. Mesela 18 – 9’u düşünürken, 9 + ? = 18 sorusunu sorun; doğal olarak 9 + 9 = 18 gelir, yani 18 – 9 = 9’dur. Bunu “10’a tamamla” ile de kontrol edebilirsiniz: 9’dan 10’a 1 ekliyorsunuz, 18’den de 1 ekleyince 19’a gelir ve 1’i geri alınca 9 kalır; sonuç yine 9’dur. Bu tür bağlantılar zihinden hızınızı artırır.
Günlük hayatta çıkarma her yerde: alışverişte para üstü, parkta kalan top sayısı, masada kalan kurabiyeler… Bu örnekler matematik ile yaşamın birbiriyle iç içe olduğunu gösterir. Bugün şarkıyla ritim tutarken bu yöntemleri sırayla uygulayın: sayı doğrusunda geri adım, 10’a köprü, toplama ailesi ve parmakla kontrol. Bu dört yöntemle 20’ye kadar çıkarma işlemleri artık çok daha kolay ve eğlenceli olacak. Bol pratik, bol eğlence, bol başarı!
Soru & Cevap
Soru: 13 – 6 işleminin sonucu kaçtır?
Cevap: 13 – 6 = 7’dir. 10’u köprü olarak kullanarak 6’yı 4 + 2 diye bölüp 13 – 4 = 9, 9 – 2 = 7 de diyebilirsiniz. Kontrol için 7 + 6 = 13 doğrular.
Soru: 20 – 9 işlemini sayı doğrusunda nasıl yaparsınız?
Cevap: 20’den başlayıp 9 adım geri gidersiniz: 20, 19, 18, …, 11. Sonuç 11’dir. Alternatif olarak 20 – 10 = 10 olur, 10’a 1 ekleyince 11 bulursunuz.
Soru: 16 – 7 işlemini “10’a köprü” yöntemiyle hesaplayın.
Cevap: 16’yı 10 + 6 diye düşünür, 6’dan 6’yı çıkarırsınız (0 kalır), kalan 7’yi 10’dan alırsınız. Toplam 7’dir. Kontrol: 7 + 7 = 14 değil, 7 + 7 = 14; burada 16 – 7 = 9 olmalı. Doğru uygulama: 16 – 7 = (10 + 6) – 7 = 10 – 1 = 9’dur.
Soru: “Toplama ailesi” yöntemiyle 18 – 9 işlemini doğrulayın.
Cevap: 9 + ? = 18 sorusundan ? = 9 bulunur; bu nedenle 18 – 9 = 9’dur. Kontrol: 9 + 9 = 18, doğru.
Soru: 15 – 8 işlemini zihinden 1’er geri sayarak bulun.
Cevap: 15’ten başlayıp 8 adım geri sayarsınız: 15, 14, 13, 12, 11, 10, 9, 8 → Sonuç 7’dir.
Özet Bilgiler
1. sınıf matematik dersi: 20’ye kadar çıkarma işlemi için ritimli şarkı, öğretmen anlatımı ve örneklerle kolay öğrenim. www.sarkiciogretmen.com’dan karaoke ve ders notlarına ulaşın. Eğitim şarkıları, sayı doğrusu, 10’a köprü ve toplama ailesi yöntemleriyle etkili öğrenim.