1 Sınıf Matematik Bütün ve yarımı uygun modeller ile gösterir, bütün ve yarım arasındaki v 2

Merhaba sevgili öğrenciler, bugün 1. sınıf matematikte “bütün ve yarım”ı öğreneceğiz. Hayatımızda bütün bir şey, yarım ise onun yarısıdır. Bütün, bütün ceviz; yarım ise o cevizin yarısıdır. Bütün 2 tane yarım eder. Bu fikri akılda kalıcı tutmanın en iyi yolu uygun modellerle göstermektir. Kullanabileceğimiz modeller şunlardır: bir daireyi dikey bir çizgi ile iki eş parçaya ayıralım; sol taraf “bütün”, sağ taraf “yarım”dır. Bir kareyi dikey çizgiyle ikiye bölelim; yine sol taraf “bütün”, sağ taraf “yarım” olur. Çok pratik bir model de bir çubuk ya da şerit: çubuğun uzunluğu bütün, ortadan ikiye bölünen parça yarımdır. Ayrıca bir elmaya bakın: elmamızı ikiye bölelim; her parça yarımdır ve ikisi birlikte tekrar bütün elmayı oluşturur. Günlük yaşamdan örnekler vermek kolay: bir kahvaltıda bütün bir ekmek, onu ikiye böldüğümüzde her dilim yarımdır. Bir meyveyi ikiye bölelim, bir su bardağını iki eş parçaya ayıralım veya bir pastayı iki eş dilime bölelim; her seferinde yarım bir bütünün yarısıdır. Bu modeller “uygun modeller” olarak adlandırılır çünkü görsel ve pratik, anlaşılır ve öğrenmeyi kolaylaştırır. Bütün ve yarım arasındaki ilişkiyi daha iyi kavramak için sayısal bir düşünme yolu da kullanabiliriz. Bütün 1 olarak görüldüğünde yarım 1/2’dir; yani 1 = 2 × 1/2’dir. Bu eşitlik işlem temeli oluşturur. Kısa egzersizlerle kalıcı olmasını sağlayabiliriz. Evde bir kâğıt daireyi elde edelim, ortasını dikey bir çizgi ile iki eş parçaya ayıralım; birini “bütün”, diğerini “yarım” olarak adlandıralım. Sırada başka bir çubuk kullanıp yarımını farklı renkle boyayalım. Kırmızıyla boyanan parça yarım, kırmızı ile boyanan iki parça birlikte tekrar bütündür. Bu etkinlikler öğrencinin görsel dikkatini artırır ve ölçme becerilerini geliştirir. Bir problem düşünelim: Elinde bütün bir portakal var, onu iki eş parçaya bölüyor. Her parça yarımdır ve her iki parça tekrar bütün portakal olur. Başka bir problem: Bir bütün çikolatayı iki eş parçaya böldük, yarım parçaların kaç tanesi bütün eder? Cevap: İki yarım, bir bütün oluşturur. Sınıfımızda model kartları kullanarak oyunlar oynayalım: bir kartta bir tüm, yanındaki kartta bir yarım veya iki yarımı bir araya getirerek tekrar tüm elde edelim. Bu sayede bütün–yarım ilişkisini somut ve eğlenceli hâle getiririz. Unutmayalım: uygun modellerle öğrenmek kavramları akılda kalıcı kılar. Bütün bir bütündür, yarım ise onun yarısıdır. İkisi birlikte “tam” bir anlamı oluşturur.