Matematik
1 Sınıf Matematik Çıkarma işleminin anlamını kavrar şarkısı v 2
1. Sınıf • 01:39
Video görüntüsü içermez, sadece eğitim şarkısıdır. Dinlemek için oynatın.
35
İzlenme
01:39
Süre
20.07.2025
Tarih
Ders Anlatımı
Çıkarma, matematikte “daha az olma” demektir. Elimdeki bir miktarı başkasına verdiğimde, parça parça tükettiğimde ya da bir yerden bir kısmını aldığımda miktar azalır. Bu azalışı matematiksel olarak ifade etmek için çıkarma işlemini kullanırız. Örneğin; 8 misketin var, 3 tanesini arkadaşına verirsin. Geriye kaç misket kalır? 8 – 3 = 5. Burada 8 toplam miktar, 3 verilen miktar, 5 ise geriye kalan “fark”tır. Bu örnek çıkarma işleminin günlük hayatta nasıl işlediğini gösterir.
İlkokul 1. sınıfta çıkarma, genellikle 20’ye kadar sayılarla yapılır. Sıfırdan büyük bir sayıdan, ondan küçük bir sayıyı çıkarırken, işlemin anlamını nesnelerle (taşlar, fasulyeler, kalemler) veya çizimlerle canlandırmak, kavramayı kolaylaştırır. Bu durumda “şarkıcı öğretmen” videosunda şarkının ritmiyle ilerleyen örnekler, küçük yaştaki öğrencinin dikkatini çeker ve soyut işlemi somut bir deneyime dönüştürür. 5 – 2 = 3 örneğinde 5 boncuk alıp 2’sini kaldırdığımızda geriye 3 boncuk kalır. Bu, çıkarma işleminin “birer birer eksiltme” anlamını gösterir.
İkinci önemli nokta, çıkarma işleminin “aradaki fark”ı bulmasıdır. İki grup karşılaştırıldığında biri diğerinden ne kadar fazladır, sorusu çıkarma ile cevaplanır. Mesela; A sınıfında 9 öğrenci, B sınıfında 6 öğrenci varsa, A’nın B’den kaç öğrenci fazla olduğu 9 – 6 = 3 ile bulunur. Bu durumda çıkarma, azalma değil fark bulma işlemi olarak görülür.
Çıkarma kavramını öğrenirken, temel ilişkileri de bilmek faydalıdır. A – B = fark ise, fark + B = A’dır. Bu, toplama ile çıkarma arasındaki bağlantıyı gösterir. Ayrıca 0’dan çıkarma işlemi mümkün değildir; 2 – 0 = 2 sonucu, bir şey verilmediğinde miktarın değişmediğini anlatır. İlkokulda genellikle “toplama ve çıkarma işlemi” birbirini destekler; çıkarma problemlerini, toplamayı geri sararak düşünmek işlemi kolaylaştırır. 8 – 3 işlemini “3’e kaç eklersek 8 olur?” sorusuyla çözmek, zihinden hızlı sonuca ulaşmayı sağlar.
Pratik için, 1. sınıf öğrencilerine 20’ye kadar çıkarma örnekleri verin: 10 – 4 = 6, 7 – 5 = 2, 12 – 2 = 10, 15 – 6 = 9 gibi. Görsellerle desteklenen şarkılı anlatım, bu tür örneklerin akılda kalmasına yardım eder. Kısacası çıkarma, eksiltme ve fark bulma anlamlarını taşır; nesnelerle, çizimlerle ve ritimli bir şarkı ile küçük yaşta doğru şekilde kavranır.
Soru & Cevap
Soru: 7 elman var, 2 tanesini yedin. Kaç elma kaldı?
Cevap: 7 – 2 = 5 elma kaldı. Bu, çıkarma işleminin eksiltme anlamına örnektir.
Soru: Çıkarma işleminde işaretler ve isimleri nelerdir?
Cevap: Eksi (−) işareti “çıkarma”yı gösterir, artı (+) “toplama”yı, eşittir (=) “sonuç”u ifade eder. Birinci sayı “eksiltilecek”, ikinci sayı “verilen/çıkan” sayı, sonuç ise “fark”tır.
Soru: İki grup arasındaki farkı nasıl buluruz?
Cevap: Büyük sayıdan küçük sayıyı çıkarırız. 9 ve 6 için 9 – 6 = 3 farktır. Bu, “fark bulma” anlamını gösterir.
Soru: Çıkarma ile toplama arasındaki bağ nedir?
Cevap: A – B = fark ise fark + B = A’dır. 8 – 3 = 5 ise 5 + 3 = 8 olur. Bu bağlantı, zihinden çıkarma yaparken toplama ile geri sararak düşünmeyi kolaylaştırır.
Soru: Neden sıfırdan sayı çıkarılamaz?
Cevap: Çıkarma işleminde bir şey verilmediğinde miktar değişmez; bu nedenle 0’dan sayı çıkarma anlamsızdır. Örnek: 3 – 0 = 3, fakat 0 – 3 işlemi yapılamaz.
Özet Bilgiler
1. sınıf matematik dersinde çıkarma işleminin anlamını kavratmak için şarkılı ve görsel bir ders anlatımı hazırladık; günlük hayat örnekleri, basit ve net açıklamalarla 20’ye kadar çıkarma pratiklerini içeren bu içerik, öğretmenler ve ebeveynler için etkili bir kaynak sunar. Bu eğitim şarkısı, çıkarma kavramını, eksi ve eşittir işaretlerini, fark ve eksiltme anlamlarını ve zihinden pratik yöntemlerini öğretmeye odaklanır.