12 Sınıf Kimya Kovalent bağlı moleküller için Lewis yapılarının çizilmesi şarkısı

Lewis yapıları, bir molekülde atomların elektron dağılımını, bağları ve yüklü ayrımları en basit çizgilerle gösterir. Kovalent bağlı moleküller için çizim sürecini ritimle pekiştirmek, hatırlamayı da çok kolaylaştırır; çünkü adım adım ritme uyarsanız her örnek çözülür. Önce temel kuralları hatırlayalım: 1) Değerlik elektron sayısını belirleyin (1A: 1, 2A: 2, 13A: 3, 14A: 4, 15A: 5, 16A: 6, 17A: 7, 18A: 8). 2) Molekülde toplam değerlik elektronlarını toplayın. 3) Merkez atomu (genellikle elektro negatifliği düşük ve daha az sayıda olan atom) seçin. 4) Tekli bağları yerleştirin (her tekli bağ 2 elektron). 5) Dış atomları (H hariç) oktete tamamlayın. 6) Kalan elektronları merkeze verin; çevre zaten oktetse merkez elektron çifti alır. 7) Resonans (eşdeğer formlar varsa) ve formal yük kontrolü yapın (FC = V − L − ½ B; FC en küçük ve 0 olan yapı kararlıdır; negatifi daha elektronegatif atoma koyun). 8) İstisnalar: H okteti 2 ile sınırlı; tek elektron içeren radikaller (ClO₂ gibi) ve tek kovalent bağ veren türler (ör. NO, O₂) gibi sınırlı, dikkat ister. Örneklerle pekiştirelim: H₂O’da O merkez atom, 2 tekli bağ kurulur; geriye 4 elektron O üzerinde yalnız çift kalır. Formal yükler sıfır, kararlıdır. CO₂’de C merkez; iki kuvvetli C=O bağı (dört çift bağ) veya iki adet C–O tekli bağ + iki yüklü kenar formu deneriz; formal yük ve düşük enerji analizi gösterir ki O kenar atomu negatif yüklü, karbon pozitif olur ve dörtlü bağ gerçekliğe uygundur. NH₃’ta N üzerinde bir yalnız çift, beş tekli bağ kurulur; FC=0. CO₃²⁻ için üç adet O’ya yükleşim çevrimiyle aynı formal yük ve oktet karşılanır. PF₅ ve SF₆ gibi hipervalent yapılarda 14 elektron çevresinde merkez atomlar bulunur; fakat birçok kaynak bunları “expanded octet” olarak ele alır. Son kontrol: tüm H’ler 2, diğerleri 8 elektronu geçmemiş mi? Formal yükler toplamı molekül yüküne eşit mi? Bu ritmi her örnekte uygulayın, çizimleriniz bir “şarkı söyler” gibi düzenli akacak!