2 Sınıf Hayat Bilgisi Sınıfımızın Kararları şarkısı

Bu derste, sınıfımızın kararlarını birlikte almayı, adaletli davranmayı ve fikirlerimizi güvenle paylaşmayı öğreneceğiz; çünkü demokrasiyi sınıfta deneyimlemek, günlük yaşamımızda daha bilinçli seçimler yapmamızı sağlar. “Karar” kelimesi, bir konuda sonuç vermek için aklımızı ve yüreğimizi bir araya getirip bir seçim yapmaktır; örneğin sınıfımızda sınıf temsilcisi seçerken, proje günü belirlerken ya da sınıf kurallarını tartışırken kararlar veriyoruz. Önce “teklif” (proposal) yapılır, sonra bu teklif üzerine tartışılır; herkes görüşünü, gerekçesiyle birlikte anlatır. Bu aşamada dinlemek önemlidir, çünkü başkalarının görüşleri yeni fikirler doğurur. Ardından “oy verme” (voting) aşamasına geçilir; bu, herkesin eşit söz hakkı olduğunu gösterir. Çoğunluk kararı (majority) kabul edilir, azınlık görüşleri not edilir; böylece kimse dışlanmaz ve ortak yol bulunur. Basit bir örnek: Sınıfın en çok seveni üzümlü keki istemiş ve “Bugün doğum günü kutlamasında üzümlü kek yapalım” teklifinde bulunmuştur. Sınıf, önce nedenlerini konuşmuş: bazıları üzümün sevimli olduğunu söylemiş, bazıları da muzun da lezzetli olduğunu belirtmiş. Sonunda oylama yapılmış, üzümlü kek kararı çıkmış; karar sonrasında, herkes karara uymayı öğrenmiştir çünkü sınıfta birlikte yaşamanın kuralları bunu gerektirir. İkinci örnek: Sınıfta oyun zamanını uzatıp uzatmamak konusunda karar alınacaktır. Öğrenciler artılar ve eksiler üzerine konuşur; örneğin artılar: oyunun eğlenceli olması ve motivasyon artması; eksiler: derslerin sarkması ve planın aksaması. Konuşmalar bittikten sonra oylanır, sonuç netleşir; herkes, bu karara saygı gösterir ve dersin akışını korur. Böylece sınıfta karar alma süreci şu adımlarla ilerler: - Konu belirlenir, - Teklif sunulur ve gerekçeler paylaşılır, - Tartışma yapılır, - Oylama gerçekleşir, - Karar açıklanır ve karara uyulur, - Gerekirse karar gözden geçirilir. Karar alma sırasında önemli kurallar: herkes sırayla konuşur, birbirine saygılı olur, söz kesmez, eleştiri yaparken kişiyi değil davranışı hedef alır. Sınıfta “oy hakkı” herkes için eşittir, bu da adaletin temelidir. Ayrıca “mutabakat” (consensus) karşılaştığımız bir başka yoldur; herkesin rızasıyla karar verilir, çok oy alan teklif kabul edilir. Küçük bir sınıfta oy birliği daha kolay olabilir, büyük bir sınıfta ise çoğunluk kuralı tercih edilir. Sınıf kurallarıyla karar arasındaki fark: kurallar uzun süreli ve değişmesi zor; kararlar ise belirli bir konuda geçici olabilir ve tekrar gözden geçirilebilir. Son olarak, “yanlış karar” korkusu normaldir; bu yüzden deneme-yanılma (trial-and-error) yöntemiyle, geri bildirim alarak kararlarımızı geliştiririz. Örneğin “sessizlik saati” kuralı denemiş, ama sınıf oyun saatini daha fazla istediği için süre azaltılmış; karar sonrası herkes daha mutlu olmuştur. Böylece birlikte yaşamayı öğreniyor, hem saygı hem de sorumluluk geliştiriyoruz; şarkıyla birlikte süreci hatırlamak da işimizi kolaylaştırıyor.