3. Sınıf Fen Bilimleri - Gözlemleri sonucunda görme olayının gerçekleşebilmesi için ışığın (1)

Sevgili öğrenciler, ışıkla ilgili gözlemlerimiz, neden görebildiğimizi anlamamıza çok yardımcı oluyor. Peki, gözlemleri sonucunda görme olayının gerçekleşebilmesi için ışığın ne durumda olması gerekir? Şimdi bu soruyu açık ve net bir şekilde birlikte yanıtlayalım. Önce ışık ne demek olduğunu hatırlayalım. Işık, saydam ortamlarda (hava, cam, su gibi) hareket edebilen bir enerji türüdür. Doğal ve yapay kaynaklar vardır: Güneş, mum, ampul, fener, ateş, LED’ler ve hatta canlıların bazıları (örneğin ateş böceği). Işık, kaynağından çıkar ve çevresini aydınlatır. Görmek için üç şeyin birlikte olması gerekir: 1) Işık kaynağı ve yol alanı: Ampulü açtığımızda ortam aydınlanır. İşte bu ışık, doğrudan gözümüze gelebilir (Ampulü doğrudan bakarsak) ya da bir nesneye çarpıp yansıyabilir. Nesneye çarpan ışık, yansıyarak her yöne yayılır. 2) Yansıma: Parlak yüzeyler ışığı daha iyi yansıtır; mat ve koyu yüzeylerde ise yansıma azalır. Karanlık bir odada kapıyı açtığımızda ortamı görebilmemiz, ışığın duvara çarpıp gözümüze ulaşmasıyla olur. 3) Göze ulaşma: Yansıyan ışık, saydam ortamdan geçip gözümüze girer. Göz merceği bu ışığı retina üzerine odaklar; retina ışığı sinirlerle beyne iletir ve biz “görürüz”. Gözlemlerimiz bize gösteriyor ki ışık yoksa göremeyiz. Çünkü görmenin yolu, ışığın kaynaktan nesneye, oradan da gözümüze ulaşmasıdır. Yani, ışığın varlığı ve gözümüze ulaşması şarttır. Bir el feneriyle duvara tutarsak, duvardan gelen ışık sayesinde duvarı görürüz. Feneri kapatırsak, duvar görünmez çünkü gözümüze ulaşan ışık yoktur. Özetle: Gözlemleri sonucunda görme olayının gerçekleşebilmesi için ışığın var olması, yansıması ve gözümüze ulaşması gerekir. Aydınlatma, yansıma ve ışığın göze iletilmesi birlikte çalışır. Bu üç unsur, ışığın görevini birlikte yerine getirmesiyle görme mümkündür.