3 Sınıf Matematik Paydası 10 ve 100 olan Kesirler şarkısı

Merhaba! Bugün 3. sınıf matematik dersimizde paydası 10 ve 100 olan kesirleri öğreniyoruz. Payda, bütünün kaç eşit parçaya bölündüğünü gösterir. Paydası 10 olan kesirlerde bütün 10 parçaya, paydası 100 olan kesirlerde bütün 100 parçaya bölünür. Pay kesrin kaç parçayı aldığını gösterir. Örneğin 3/10 üçte on demektir; üç tane onda bir alınmış demektir. 3/100 üçte yüz demektir; üç tane yüzde bir alınmış demektir. Bu kadar basit ve güzel! Aynı bütünü farklı parçalara bölüp, aynı büyüklüğü anlatırsak eşdeğer kesir elde ederiz. Örneğin bir şekeri 10 eşit parçaya bölelim; 5 parça aldığımızda 5/10 alırız. Aynı şekeri 100 eşit parçaya bölelim; 50 parça aldığımızda 50/100 alırız. Görüyoruz ki 5/10 ile 50/100 aynı büyüklüğü ifade eder. Bunu çizgisel modellerle de görebiliriz: aynı sayı doğrusunda 0’dan başlayıp 5/10 ve 50/100 aynı noktayı işaret eder. Yani 5/10 = 50/100. Böylece kesirler genişletildiğinde eşitlik bozulmaz. Yüzde birler (yüzde) çok pratik bir dil kazandırır. 1/10 0,1 olur; 1/100 0,01 olur. 7/100 0,07; 25/100 0,25 gibi ondalık yazımlar ile işlemleri daha kolay karşılaştırırız. Karşılaştırma yaparken paydaları eşitlemek işimizi kolaylaştırır. Mesela 3/10 ile 7/100’ü karşılaştıralım. Paydası 10 olanı 100’e çevirerek 3/10 = 30/100 yaparız. Şimdi paylar 30 ve 7, paydalar aynı; bu yüzden 30/100 > 7/100, dolayısıyla 3/10 > 7/100. Kısa ve net! Bir örnek daha: 2/5’i paydası 10 ve 100 olan bir ifadeyle gösterelim. 2/5’i 4/10 yaparız; 4/10’u da 40/100 yaparız. 4/10 ve 40/100 eşdeğerdir. Bu şekilde 2/5 = 4/10 = 40/100 olduğunu görürüz. Günlük hayattan örnekler de çok faydalıdır: Bir bardak suyun 1/10’unu içersek 0,1 bardak, yüzde 10’u demektir; bardak dolu mu? Hayır. Bir sayfa alıp 100 kareye bölersek, 25 kare boyarsak 25/100 boyanmıştır, bu aynı zamanda 1/4’e eşittir. Böylece kesir, yüzde ve ondalık yazım birbiriyle konuşur. Dersimizin gün sonunda şu şarkı gibi hafızanızda kalabilir: “Onda birim, on parça; yüzde birim, yüz parça; pay aynı, payda on-yüz; eşdeğerlikle genişletelim, karşılaştırmayı da unutma!” Şimdi sıra sizde: Paydası 10 olan 2/5’i paydası 10’a genişletin; ardından aynı kesri paydası 100’e çevirin. Unutmayın, bütünün kaç parçaya bölündüğünü ve bu parçalardan kaçını aldığınızı her zaman gösterin; matematik, günlük hayatınızdaki en pratik dostunuz olsun.