3 Sınıf Türkçe Büyük harfleri ve noktalama işaretlerini uygun yerlerde kullanır şarkıs v 2

**“Neden bazı harfler büyük yazılır? Noktalama işaretlerini nerede kullanırız?” Bu ders şarkımızla öğrenelim!** **Büyük harfler nerede kullanılır?** Ders cümlenin başında büyük harfle başlarız: “Bugün hava çok güzel.” **Cümlenin başında büyük harf zorunludur.** Özel adlar daima büyük harfle yazılır: Türkiye, İstanbul, Ali, Mehmet, Ankara. “Ayşe Teyze” gibi hitaplarda, “Annem, Bana” gibi kişi zamirleriyle yazılan adreslerde ilk harf büyük yazılır. Edebiyat ve bilim adlarını, özel kitap, dergi, sanat eseri, şarkı adlarını da büyük harfle başlarız: “Kürk Mantolu Madonna, Türkçe Dersi, Atatürk.” **Özel isimler ve eser adları büyük harfle yazılır.** Kısaltmalarda büyük harf kullanılır: TBMM, YTÜ, THY; ancak sadece noktalı kısaltmalarda nokta kullanırız: “prof. Prof. Dr. Erol, dr. Mehmet.” Millî bayramlar da büyük harfle yazılır: “Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı.” **Noktalama işaretleri ne işe yarar? Nerede durmalıyız, soru mu soruyoruz, yoksa sesleniyor muyuz?** Nokta cümleyi bitirir: “Ali geldi.” Soru işareti soru sorar: “Nerede oturuyorsun?” Ünlem işareti şaşma, seslenme, acı ya da sevincin tonunu verir: “Ne güzel bir manzara!”, “Ahmet, buraya gel!” virgül birbirine bağlı öğeleri ayırır: “Bana, Ahmet’e, Ali’ye bir teşekkür ediyorum.” “Ben geldiğimde, sen oynayacaksın.” Noktalı virgül, uzun öğeleri ayırır: “Çanta; kitap, kalem, silgi.” Çift nokta anlatıma hazırlık yapar: “Şunu söylemeliyim: Bugün sınavımız iyi geçti.” Tırnak işareti doğrudan alıntı ve eser adlarını belirtir: “Annem ‘Geleceğim’, dedi.” Parantez, açıklama ve dipnot verir: “(Ekleme: Tarih: 12 Ekim).” Kısa çizgi bağlar: “Ankara-İstanbul hattı.” Eğik çizgi ve kesme işareti sırasıyla alternatif ve ekleri gösterir: “yaşları 8/10”; “Ahmet’in kalemi.” **Şarkıyla kuralı pekiştirelim!** Şarkının “A” bölümünde “Büyük harf, cümle başında” deriz; “B” bölümünde “Özel isimler, eser adları” söyleriz; “Nokta biter, soru sorarsa ‘?’; şaşınca ünlem ‘!’” diye hatırlatırız; virgül, noktalı virgül ve çift noktayı bölümlerde ayrı ayrı tekrarlarız; “Tırnak işareti, alıntı ve eser” diye kuralı vurgularız; parantezle açıklama, kısa çizgiyle bağ, eğik çizgi ve kesmeyi şarkının köprü kısmında öğretiriz. **Şarkı ezberleme sürecini kolaylaştırır, kuralı ritimle pekiştirir.** **Sık yapılan hatalar nelerdir?** Cümle içinde özel adın ilk harfini küçük yazmak: “ankara’ya” yerine “Ankara’ya”. Kısaltmalarda nokta kullanmayı unutmak: “prof” yerine “prof.” ya da yanlış biçimde “PROF.” gibi hepsini büyük harf yazmak. Tırnak işaretini doğru yazamamak: “annem geldi’ diyorum” yerine “Annem ‘geldi’, dedi.” olarak düzeltmek. Virgül ve noktalı virgülü karıştırmak: “Kitap; defter; kalem.” gibi uzun öğelerde noktalı virgül, kısa öğelerde virgül. **Nasıl daha iyi öğrenirim?** Cümle yazdıktan sonra iki soru sorun: “İlk harf büyük mü?” ve “Noktalama işareti uygun mu?” Şarkıyı dinlerken elinizle tempo tutun, her kuralın sözünü işaret edin, ardından kendi cümlenizi yazıp şarkının kuralını tekrar edin. **Küçük ama sürekli tekrarlar büyük kazanımlar getirir.** Şarkı “v 2” sürümü, daha net örnekler ve yeni ritimlerle kuralı zihninize yerleştirir.