Matematik
4 Sınıf Matematik Bileşik kesirleri tanırım şarkısı v 2
4. Sınıf • 02:31
Video görüntüsü içermez, sadece eğitim şarkısıdır. Dinlemek için oynatın.
0
İzlenme
02:31
Süre
18.11.2025
Tarih
Ders Anlatımı
Bugün 4. sınıf matematiğinde bileşik kesirleri tanıyacağımız bir şarkıyla konuyu keyifli bir şekilde kavrayacağız. Önce tanımı yapalım: Payı paydasına eşit ya da payı paydasından büyük olan kesirlere bileşik kesir denir. Yani 7/3, 5/2, 8/4, 9/2 gibi kesirler bileşik kesirdir. Buna karşılık, payı paydasından küçük olan kesirler basit kesirdir: 2/5, 3/7 gibi.
Bileşik kesirler günlük hayatımızda sıkça karşımıza çıkar. Üç bütün pizza 12 dilim ise bir kişinin 7 dilim yemesi 7/12, diğerinin 5 dilim yemesi 5/12 olur. Peki, yukarıda verdiğimiz 7/3 gibi bir kesri nasıl anlarız? Bu, “üçte yedi” demektir. Bileşik kesirleri daha sezgisel anlamak için onları tam sayı ve basit bir kesrin birleşimi olan karışık sayı (karma kesir) olarak da yazabiliriz. Bunun için payı paydaya böleriz. 7/3 için: 7 ÷ 3 = 2 kalan 1. Yani 7/3, 2 tam ve 1/3 kadarını gösterir; bunu 2 1/3 olarak yazarız. Bu işlem tersinden de yapılabilir: 2 tamın 3’e bölümü 2 × 3 = 6’dır; 6 + 1 = 7 olduğundan 2 1/3 kesri, 7/3 kesrine dönüşür.
Bileşik kesirleri karşılaştırırken önce ortak bir payda bulur, sonra payları kıyaslarımız. Örneğin 5/2 ile 7/3’ü karşılaştıralım: Ortak payda 6’dır. 5/2 = (5×3)/(2×3) = 15/6, 7/3 = (7×2)/(3×2) = 14/6 olur. 15/6 > 14/6 olduğundan 5/2 daha büyüktür. Basit kesirlere dönüştürmek için tam sayı kısmını ayırıp payı paydaya bölerken kalanı paydayla yazarız. Tüm bu adımları, eğlenceli bir ritim ve tekerlemelerle tekrar tekrar söyleyerek hafızanızda kalıcı hale getireceğiz. Şarkıda, bir örnekten başlayıp üç örnekle pekiştireceğiz: 8/3 → 2 2/3, 9/2 → 4 1/2, 15/6 → 2 1/2. Bileşik kesirlerin ne olduğunu anladığınızda, daha büyük paydalarla bile işlem yapmaktan çekinmeyeceksiniz. Şarkı sözleri ritmik olduğu için, notaları hafifçe vurgulayarak ve adım adım sayarak kavrama hızınızı artıracaksınız. İlerleyen süreçte bileşik kesirlerle toplama, çıkarma ve görsel şekillerin dönüşümünü de bir sonraki videomuzda işleyeceğiz. Şimdi hep birlikte söyleyip, her satırda bir örnek çözelim!
Soru & Cevap
Soru: Bileşik kesir nedir?
Cevap: Payının paydasına eşit veya payından küçük olduğu kesirlere basit kesir denir; payı paydasından büyük olan kesirlere ise bileşik kesir denir. Örneğin 7/3, 9/2, 8/4 bileşik kesirlerdir.
Soru: 7/3 kesrini karışık sayıya nasıl dönüştürürüm?
Cevap: Payı paydaya bölerek tamsayı kısmını ve kalanı bulurum. 7 ÷ 3 = 2 (kalan 1), sonuç 2 1/3 olur. Ters yönde 2 1/3’ten 7/3’e dönmek için 2 × 3 + 1 = 7 yaparım.
Soru: 5/2 ile 7/3’ü karşılaştırma kuralları nelerdir?
Cevap: Ortak payda bulunur: 2 ve 3’ün ekoku 6’dır. 5/2 = 15/6 ve 7/3 = 14/6 olur. 15/6 > 14/6 olduğundan 5/2 daha büyüktür.
Soru: 9/3 bir bileşik kesir mi ve hangi tam sayıya denk gelir?
Cevap: 9/3 bileşik bir kesirdir ve 9 ÷ 3 = 3 olduğundan 3 tam sayısına eşittir. Bu durum, bileşik kesirlerin bazen doğrudan tam sayıya dönüşebileceğini gösterir.
Soru: Bileşik kesirleri toplarken veya çıkarırken hangi aşamaları izlerim?
Cevap: Önce tamsayı kısmını ayrı, basit kesirleri ayrı toplar/çıkarırım; ardından toplam veya farkı tekrar karışık sayı veya bileşik kesir biçiminde yazarım. Gerektiğinde basit kesir bölümündeki payı paydasına eşitse onu tamsayıya çevirip tamsayı kısmına eklerim.
Özet Bilgiler
4. sınıf matematik ders videosunda 7/3, 9/2, 8/4 gibi bileşik kesirleri tanıyalım, karışık sayıya dönüştürme yöntemlerini öğrenip örneklerle pekiştirelim; eğitici şarkı ve şarkı sözleriyle konuyu keyifli bir şekilde kavrayın. Bileşik kesirler, 4. sınıf matematik, karışık sayı, karşılaştırma, temel matematik dersleri için kapsamlı bir anlatım sunulmaktadır.