4 Sınıf Sosyal Bilgiler Ülkemin bağımsızlığı, benim özgürlüğüm şarkısı v 2

Ülkemizin bağımsızlığı nedir ve “Benim özgürlüğüm” ne demektir? Önce kavramları tanıyalım. Bağımsızlık, bir devletin kendi topraklarında kendi kanunlarını uygulaması ve dış baskıdan etkilenmeden yönetilmesidir. Millî egemenlik burada temeldir; bu da yönetimin halkın iradesine dayanması demektir. Eğer bir devlet kendi sınırlarını, anayasasını ve bayrağını belirleyebiliyorsa, bu devletin egemenliği vardır. Egemenlikten söz ettiğimizde, ulusun kendi kaderini tayin etmesini kastederiz. Özgürlük ise yasalarla sınırlandırılmış haklarımızı özgürce kullanabilmemizdir. Özgürlük, “her istediğimizi yapmak” değildir; haklarımızı başkalarının haklarına ve kanunlara saygı duyarak kullanırız. Düşüncelerimizi söyleyebiliriz, okula gidebiliriz, inancımızı seçebiliriz; ama bu haklar başkalarının haklarına zarar vermeyecek şekilde sınırlıdır. Toplum halinde yaşadığımız için kurallar vardır ve bu kurallar düzeni korur. Türkiye Cumhuriyeti’nin bağımsızlığı Kurtuluş Savaşı’yla şekillenmiştir. Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, Millî Mücadele’yi başlatmıştır. Misak-ı Millî, millî hedefleri ve sınırları belirlemiştir. 29 Ekim 1923’te Türkiye Cumhuriyeti ilan edilmiş; bir yıl sonra saltanat kaldırılmıştır. Loza­dan Barış Antlaşması (30 Ekim 1918), Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918) ve Sevr Antlaşması (10 Ağustos 1920) gibi gelişmeler Millî Mücadele’nin sebep ve sonuçları arasında yer alır. TBMM’nin kurulması (23 Nisan 1920) yeni bir dönemin başlangıcıdır. Ulusal Kuvvetlerimiz Sakarya Meydan Muharebesi’nde büyük bir zafer kazanmıştır. Mudanya Ateşkes Antlaşması, ateşkesi getirmiş; Loza Barış Antlaşması ile savaş son bulmuştur. Bu süreçte Gazi Mustafa Kemal Atatürk, “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” sözüyle yeni düzenin temelini ortaya koymuştur. Bu söz bugün vatandaşlık derslerimizin temelini oluşturur. Günlük yaşamımızda bağımsızlığımızı ve özgürlüğümüzü gösteren semboller vardır. Bayrağımız, İstiklâl Marşı’mız,Millî Mücadele’nin izleri ve Cumhuriyet kazanımları bunlara örnektir. Bayrağı görünce saygı duyar, marşı birlik içinde söyleriz. Bu semboller birlik, özgürlük ve adaletin bir araya geldiğini hatırlatır. Okul, küçük bir toplum gibidir. Herkesin konuşma, soru sorma ve güvenli bir ortamda olma hakkı vardır. Sırayla konuşmak, söz hakkı vermek ve paylaşmak da özgürlüğün toplumsal boyutudur. Haklar kadar sorumluluklarımız da vardır: saygı duymak, kanunlara ve kurallara uymak. Örneğin parkta top oynamak eğlencedir; ancak başkalarını rahatsız edecek bir davranış hak değildir. Demek ki özgürlük, sorumlulukla denge kurar. “Bana değil, ama ilkelerime” sözü ilke bağımsızlığına iyi bir örnektir. Yani düşüncelerimizle davranışlarımız uyumlu olsun, çünkü bu, bireysel özgürlüğümüzün kalitesini artırır. Özgürlüğün temeli adalet ve eşitliktir; herkesin kanun önünde eşit olması ve eşit fırsatlara sahip olması, özgür bir toplumun gereğidir. Demek ki bağımsızlık, millet iradesine ve millî değerlere dayanır; özgürlük ise bireysel ve toplumsal haklarımızı, yasalar ve etik kurallar içinde, saygı ve sorumlulukla kullanmamızdır. Bu iki kavramı birlikte düşününce, sadece bir ülke değil, iyi bir yurttaş da oluruz.