5 Sınıf Türkçe Şiir yazar şarkısı

“5. Sınıf Türkçe Şiir yazar şarkısı” ile bugün şiiri adım adım kurgulamayı öğreneceğiz. Şiir, dilin kıvılcımı gibi parlayan ve düşüncelerle duyguları aynı satırda kaynaştıran bir sanat dalıdır. Adeta bir bahçe kurar: her dize, bir çiçek; her kafiye, balı. Bu dersin sonunda küçük şiirler yazabilen bir şair gibi hissetmeniz hedef. Şiir nedir? Şiir, duygu ve düşünceleri yoğun sözlerle, ölçü ve ses uyumuyla aktaran yazı türüdür. Düzyazı (nesir) ile farkı açıktır: düz yazı gündelik akış gibi, şiir ise ritimli bir nehir gibi akar. Şiirde satır sonları, dizeler anlamı kırar; dize araları nefes gibidir. Kafiye, aynı sesle biten kelimelerdir; asonans tek sesin tekrarıyla şiirde müzikalite yaratır. Aliterasyon, başlangıçta aynı sessiz harfin tekrarıyla akışı bulunur; metafor bir şeyi bir başka şeyle söylemeyi; kişileştirme nesnelere can verir; metafor benzetme veya çağrışım yoluyla duygu yoğunluğunu artırır. Bu araçlar, şiiri bir kaleden fışkıran ışık yapar; içeride duygular, dışarıda imgelerle parıldar. Şiir türlerini bilmek, doğru kurguyu kurmanın anahtarıdır. Lirik şiir kişisel duyguları anlatır; pastoral tabiatı ve sakinliği; gazel sevgi ve hasreti; destan büyük olayları öğretici bir üslupla işler. 5. sınıfta en çok lirik kısa örneklerle çalışırız: bir sevinç, bir özlem, bir manzara… 4 dizelik rubai, 4 kıtalık rubai; rubai bir halka gibi dize sayısına tam uyar. Beyit iki dizeden oluşur ve genellikle ikinci dizenin sonunda kafiye yer alır. Kıta, bir düşünce bütünlüğünü taşıyan satır gruplarıdır. Konu, ana duygu; konuşan benim, şiirin kalbi. Konuşan kimlik değişmez; “ben” tutarlı kişidir. Şiir yazarken basamaklar: Önce bir duygu yaşan, bir an seçilsin (ilk ölçüm: 5 N K: Ne, Nerede, Ne zaman, Neden, Nasıl). Duygu tanımlansın (sevincin rengi, hüznün kokusu). İmge kurulsun: “bahçede sabah, çiçekleri dili var” gibi. Kafiye planı yapılsın: abab, aabb, abba gibi kalıplar. Ritmi oluşturacak yazım tercihi ve sözcük ritmi düşünülsün. Son olarak okunur, çalınır, iyileştirilir: sözcükler tırnakla parlatılır, çıkan gereksizler ayıklanır. Küçük ama parlak bir fener düşünün; bu kurgu onun ışığını tutar. Örnek bir dörtlük: “Mavi sabah, düşen yaprağın içi gülümser / Rüzgar kalemiyle not alır sessizliği / Ben dizede bir bahçıvanım, suskun ama dili / Kırmızı erik gibi tadına varırım sevginin.” Burada kafiye, akış ve imge çalışır. Siz de aynı kalıpla deneyin; duyguyu önce canlı tutun, ses uyumu kalsın. Noktalama ve yazım şiirde nefes gibidir. Kesme işareti, tekrar; virgül nefes; soru işareti merakın penceresi. Dize sonu büyük harfle başlar; özel adlar büyük; kısaltmalar gerektikçe. Özetle, şiir yazmak; bir bahçede yol açmak gibidir. Adım adım, ritimle, kafiyeyle, imgeyle ve duyguyla ulaştığınız o özel çiçek, satırlarınızın özündedir.