6. Sınıf Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Creative Commons Lisansları şarkısı v 2

Creative Commons lisansları (CC), dijital içerikleri paylaşırken yazarların iznini netleştiren ve esnek kurallar getiren bir lisans sistemidir. Bu lisanslar, bir eserin nasıl kullanılabileceğini dört temel izinle (Atıf—BY, Aynı Lisansla Paylaşım—SA, Türev Eserlere İzin Verme—ND ve Ticari Kullanıma İzin Verme—NC) belirler. 6. sınıf Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersinde CC lisanslarını öğrenmek, öğrencilerin internette buldukları metin, görsel, video, ses veya kod gibi eserleri etik ve yasal bir şekilde kullanmalarına yardımcı olur. Lisans seçenekleri: - BY (Atıf): Eseri paylaşabilir, değiştirebilir ve ticari amaçla kullanabilirsin; ancak eserin yaratıcısını kaynak göstererek atıf yapman gerekir. - BY-SA: Paylaşımı ek koşulla: Atıf yapar ve değiştirilmiş eseri aynı lisansla paylaşırsan kullanabilirsin. - BY-NC: Ticari olmayan kullanım: Atıf yapar, paylaşabilir, değiştirebilirsin; ama ticari amaçla kullanamazsın. - BY-ND: Değişikliğe izin yok: Atıf yapar, paylaşabilirsin; ama eseri uyarlayamazsın. - BY-NC-SA ve BY-NC-ND: Yalnızca ilgili izinleri birlikte uygular. - CC0: Kamu malı (Public Domain): Esere hiçbir kısıtlama olmadan sahiplik iddiası olmadan sahip olmadan herkes kullanabilir. Lisanslar sürümlenir; güncel sürüm CC 4.0’dır ve çeviri ile uluslararası kullanımı kolaylaştırır. Türkiye’de Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) hükümleri de eser sahiplerinin “manevi haklarını” korur. Manevi haklar, eserin adının belirtilmesi ve eserin sahibinin itibarının zedelenmemesi gibi unsurları içerir. CC lisansı aldığında bile manevi haklar genellikle geçerli kalır. Atıf nasıl yapılır? Kısa TASHMIT: - Title (Başlık): Eserin adı - Author (Yazar): Yapımcı/sahip - Source (Kaynak): Bağlantı veya dosya - License (Lisans): CC lisansının adı ve bağlantısı - Modifications (Değişiklikler): Eğer bir kısmını kaldırdıysan veya birleştirdiysen belirt - Indication (Gösterim): “Bu eser BY-SA lisansıyla paylaşılmıştır.” gibi bir not Örnek atıf: Bu video, “6. Sınıf Bilişim Teknolojileri ve Yazılım — Creative Commons Lisansları Şarkısı v2” başlığıyla, “Şarkıcı Öğretmen” tarafından hazırlanmış ve BY-NC-SA 4.0 lisansıyla paylaşılmıştır. Link: www.sarkiciogretmen.com Pratik ipuçları: - Bir içeriği kullanmadan önce lisansı kontrol et ve koşulları oku. - Yalnızca CC lisanslı içerik kullanmak istiyorsan “Creative Commons filtreleri” ile arama yapabilirsin. - Paylaşırken “CC BY-SA 4.0” gibi lisans bilgisini görünür bir yerde belirt. - Birden fazla kaynak karıştırdığında tüm kaynakları tek tek atıf listele. - İnternette “lisans yok” anlamına gelmez; eser sahibinin iznini varsayma. - YouTube’da bir videoyu “CC kullanımı” seçeneğiyle paylaşmak, başkalarının da yeniden kullanımına yardımcı olur. - Ticari kullanım varsa lisansın “NC” olmamasına dikkat et. - ND lisanslı eserlerde uyarlama yaparak yeniden paylaşamazsın; çeviri, remix, kırpma uyarlamadır. - CC lisansı, telif hakkını iptal etmez; sadece izin verdiği sınırları belirler. CC lisanslarını öğrenmek, hem dijital vatandaşlık hem de proje geliştirirken etik davranış kazanman için kritik bir adımdır. Çalışmalarınızı doğru lisanslarla paylaşarak hem kendinizi korur hem de topluma katkı sağlarsınız. Harika bir başlangıç yaptınız—devam edin!