6. Sınıf Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Temel Formüller Kullanma şarkısı

Merhaba! Bu dersimizde 6. sınıf Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersinin “Temel Formüller Kullanma” bölümünü, akılda kalıcı bir şarkı eşliğinde öğreneceğiz. Bir formül, hücrelerdeki değerlerle işlem yapmak için yazılan basit bir “yaprak reçetesi” gibidir. Excel, Google Sheets ve benzeri programlar formül yazarken mutlaka eşittir “=” ile başlamayı ister. Temel aritmetik işlemler çok basittir: toplama “+”, çıkarma “-”, çarpma “*”, bölme “/”. Örneğin, A1 hücresindeki sayı ile B1 hücresindeki sayıyı toplamak isterseniz =A1+B1 yazarsınız. İşlem önceliği, matematikte olduğu gibi önce parantez, sonra çarpma-bölme, en son toplama-çıkarma sırasına göre yapılır. “=5+3*2” işlemi 11 sonucunu verir çünkü 3*2 hesaplanır, sonra 5 eklenir. Parantezle önceliği değiştirmek isterseniz “=(5+3)*2” yazarak 16 elde edersiniz. Hücre adresleri çok önemlidir. Bir hücrenin değerini kullanmak için “A1”, “B2” gibi adres yazarsınız. Bu adresler şarkıda da dolaşacak: “A1, B1, C1”. Adres türleri üçe ayrılır: göreli, mutlak ve karma adres. Göreli adres formülü sürüklediğinizde kayar (A1 → A2, B1 → B2). Mutlak adres, dolar işaretiyle sabitlenir: $A$1. Karma adres, bir ekseni sabitler, diğerini bırakır: A$1 veya $A1. Örneğin fiyat (A sütunu) ve KDV oranı (C1) ile KDV dahil fiyatı bulmak için =A2*(1+$C$1) yazarsınız. Sürüklediğinizde A2 → A3 olur, $C$1 hep C1’i gösterir. İlk yardımcı fonksiyonlar: =TOPLA(A1:A5) sayıları toplar. =ORTA(A1;B2;1) veya parantezlerle çalışan =TOPLA(A1:B2) de iki hücre aralığını toplar. =ORTALAMA(A1:A5) ortalama, =MAKS(A1:A5) en büyük değer, =MİN(A1:A5) en küçük değer, =SAY(A1:A5) sayı hücresi sayısını, =BAĞ_DEĞ_DOLU_SAY(A1:A5) boş olmayan hücre sayısını verir. =YUVARLA(A1;2) değeri iki ondalık basamağa yuvarlar. =BİRLEŞTİR(A1;” ”;B1) metinleri birleştirir. =UZUNLUK(A1) harf sayısını gösterir. Eğer (IF) mantığı basit ve çok işlevseldir. Örnek: =EĞER(A1>=50;”Geçti”;”Kaldı”) ile 50 ve üstünü geçti yazan bir kural kuralım. =EĞER(A1>=0;”Pozitif”;EĞER(A1<0;”Negatif”;”Sıfır”)) şeklinde iç içe koşul da yazabiliriz. Gelişmiş fonksiyonlara: =EĞERSAY(A1:A5;”>=50”) 50 ve üzeri sayıları sayar; =EĞERORTALA(A1:A5;”Muz”;B1:B5) “Muz” kategorisinin ortalama fiyatını verir. Hataları tanıyın ve çözün. #DIV/0! bölme hatası: =A1/0 gibi paydası sıfır olmamalı. #AD? hatası: yanlış yazılmış fonksiyon adı. #DEĞER! hatası: metin bekleyen yere sayı yazılmış olabilir. #REF! hatası: sildiğiniz hücreye formül bağlıysa gerçekleşir. #AD? çözümü: =ORTALAMA yerine doğru yazın. Hataları bulmak için izleme araçlarını veya hata yakalama fonksiyonlarını kullanabilirsiniz. Sayı ve para biçimlendirme: Sağ tık > Hücreleri Biçimlendir > Para Birimi seçerek TL ekleyebilirsiniz. =METİN(A1;”0,00”) ile ondalık biçimlendirme de yapabilirsiniz. Metin ve sayıları karıştırmayın, =A1+B1 toplamak için her iki hücre sayı olmalı. İpuçları: İşlem önceliğini hatırlamak için parantez kullanın. Büyük aralıkları seçerken fareyle sürükleyerek “A1:A100” yazmayı deneyin. Karma adreslerde $ kullanımını şarkıyla ezberleyin: “Bir hücre sabit, diğeri koşar.” Otomatik doldurma için küçük kareyi sürükleyin. Veri doğrulama ile hatalı veri girişini azaltın. Şarkı eşliğinde örnek tablo yapalım: A sütununda fiyatlar, B sütununda miktar, C sütununda toplam =A2*B2, D sütununda KDV dahil =C2*(1+$E$1) ve E sütununda KDV oranı. Bu kurguyla öğrendiklerinizi bir uygulama projesine çevirebilirsiniz.