6 Sınıf Fen Bilimleri Besinlerin Emilim Yerlerini Açıklama şarkısı

Merhaba arkadaşlar! Bu derste besinlerin vücudumuzda nerede ve nasıl emildiğini eğlenceli bir şarkıyla öğreneceğiz. Önce sindirim sistemi akışını hatırlayalım: Ağızda diş ve tükürükle nişasta kısmen parçalanır, yemek borusuyla mideye iletilir. Midede proteinler mide asidi ve pepsin ile küçük parçalara ayrılır. İnce bağırsak (duodenum, jejunum ve ileum) sindirimde asıl işi yapar. Pankreasın amilazı, lipazı ve proteazları ile karbonhidrat, yağ ve proteinlerin sindirimi tamamlanır. Ayrıca safrakesesi safrayı salgılar; yağları küçük damlacıklara böler. Bu sindirilen besinler, ince bağırsak duvarındaki “villus” adı verilen parmak benzeri çıkıntılar sayesinde emilir. Her villus’un içinde kılcal damarlar ve “laktel” adında lenf kılcalı bulunur. Laktel, yağ asitlerini ve gliserolü lenf sistemine taşır; diğer maddeler kılcal damarlara geçer. Emilim sürecinde mikrovillus yapısı emilim yüzeyini çok artırır. Karbonhidratlar, glikoz ve fruktoz gibi şekerler ince bağırsaktan kılcal damarlara geçer ve kan yoluyla taşınır. Proteinler, amino asitler halinde kılcal damarlarla taşınır. Yağlar, yağ asitleri ve gliserol hâlinde laktel üzerinden lenfe geçer, göğüs kanalıyla dolaşıma karışır. Suda çözünen vitaminler (C ve B grubu) kılcal damarlarla; yağda çözünen vitaminler (A, D, E, K) laktel yoluyla lenfe karışır. Mineraller (kalsiyum, demir, çinko, magnezyum) ve suyun büyük kısmı da ince bağırsaktan emilir. Mide birçok besinin emilim yeri değildir; sadece alkol ve suyun bir kısmı mideden az miktarda emilir. Kalın bağırsak (kolon) esasen su ve elektrolitlerin (sodyum, klor) son emilimini yapar; ayrıca bazı K vitamini gibi bazı B vitamini türevleri bakteriler sayesinde üretilir ve emilir. Emilim sonrası besinler önce karaciğere taşınır; karaciğer bazı molekülleri işler, depolar ve dolaşıma geri gönderir. Özetle: yağ asitleri → lenf (laktel), glikoz ve amino asitler → kan (kılcal damar), su ve elektrolitlerin çoğu → ince bağırsak, son kısmı → kalın bağırsak. Bu bilgileri şarkıdaki kısa tekerleklerle pekiştirirseniz sınavlarda çok işinize yarar!