6 Sınıf Fen Bilimleri Bir Cismin Aldığı Yol ile Geçen Zaman Arasındaki İlişkiyi Grafikl

Merhaba! Bugün 6. sınıf Fen Bilimleri’nde bir cismin aldığı yol (s) ile geçen zaman (t) arasındaki ilişkiyi grafikle anlatıyoruz. Bu ilişkinin kalbi hız kavramı: sabit hızla giden bir cisim, eşit zaman aralıklarında eşit yollar alır. Bu özelliği s–t (yol–zaman) grafiğinde düz, yukarı yönlü bir doğru olarak görürüz. Eğim (slope) arttıkça hız artar; eğim azaldıkça hız azalır. Başlangıç noktası (0,0) ise cismin zaman başlarken yer değiştirmemiş olmasını gösterir. Temel formüller: - s = v × t - v = s ÷ t - t = s ÷ v Birimler: Yol metre (m), saniye (s), hız metre/saniye (m/s) ile ölçülür. Yol–zaman grafiği bir doğru ise, hız sabit; eğer düz değilse hız değişkendir. Hız artıyorsa grafik “dış bükey” (yukarı doğru eğri), azalıyorsa “iç bükey” (aşağı doğru eğri) olur. Yer değiştirme (yerden yerden hareket) ile aldığımız yol her zaman aynı olmayabilir; örneğin gidip geri geldiğimizde toplam yol artar ama yer değiştirme sıfır olabilir. Bu yüzden s–t grafiği bazen yukarı eğimle başlar, sonra aşağı eğimle düşebilir. Örnek: 10 m/s sabit hızla giden bir araba için s–t tablosu: t (s) | s (m) 0 | 0 1 | 10 2 | 20 3 | 30 4 | 40 Grafik doğru ve eğim 10 m/s. Eğer hız 20 m/s olsaydı eğim daha dik olurdu. Laboratuvarda mesafe ölçüp kronometreyle zaman tutarak kendi s–t grafiğinizi çizebilir, eğimden hızınızı hesaplayabilirsiniz. Pratik öneri: düz çizgi, düz yol; eğim ne kadar dik, hız o kadar fazla. Yanlış inanç: “Daha hızlı gitmek her zaman yolu kısaltır.” Hayır! Zamanı kısaltır; aldığınız yolun toplam miktarı aynı kalabilir. Hız ve yol ilişkisini kavradığınızda grafik okumada da usta olursunuz.