6 Sınıf Fen Bilimleri Sesin Yansımasına ve Soğurulmasına Günlük Hayattan Örnekler Verme v 2

Sesin yansıması ve soğurulması 6. sınıf fen bilimleri müfredatının temel konularından biri ve günlük hayatla sıkı sıkıya bağlıdır. Ses kaynağından çıkan dalgalar çevremizdeki yüzeylere çarpar. Bu çarpışma sonucunda dalgalar bir kısmı geri döner, bir kısmı ise yüzeyde dönüşür ya da yutulur. İşte bu iki süreç yansıma ve soğurulma (absorpsiyon) olarak adlandırılır. Önce yansımayı anlayalım. Yüzey düz ve büyük olduğunda ses, ayna gibi yansır; açık, boş koridor veya boş bir sınıfta sesin tekrarlı duyulması (yankı) bu yüzdendir. Yankının algılanabilmesi için dönen sesin en az 0,1 saniye gecikmesi gerekir. Bu yüzden büyük odalarda, geniş boşluklarda yankı duyulur. Ultrason cihazlarında ise çok yüksek frekanslı ses dalgaları vücut içindeki sınırlardan yansır; cihaz yansımaları toplayarak görüntü üretir. Şimdi soğurulma tarafına bakalım. Yumuşak, gözenekli, kalın ve esnek malzemeler ses dalgalarını enerji olarak yutar ve bu enerjiyi ısıya dönüştürür. Halı, perde, sünger, pamuklu kumaş, yumuşak oyuncaklar, kitaplık, akustik paneller ve yün benzeri dokular iyi soğuruculardır. Sert ve pürüzsüz yüzeylerde (beton, cam, seramik) yansıma baskın olur; yumuşak, gözenekli yüzeylerde soğurulma baskın olur. Pürüzlü yüzeyler yansımayı dağıtarak gürültüyü azaltır. Günlük hayattan basit örneklerle düşünelim. Boş bir okul koridorunda yürürken sesimiz duyulur, çünkü duvarlar ses dalgalarını geri yansıtır ve yankı oluşur. Duvara döşenen akustik süngerler ve halılar sesi soğurup gürültüyü azaltır. Sinema ve tiyatro salonlarında perde, kumaş ve akustik paneller kullanılır; böylece sahneden gelen konuşma net ve net kalır. Ultrason muayenesinde ise doktorunuz cihazı cildinize değdirir; yüksek frekanslı dalgalar organ sınırlarından yansır ve cihaz bu yansımaları görüntüye dönüştürür. Yumuşak oyuncakların odada bulunması sesin bir kısmını soğurarak yankıyı azaltabilir. Park bankının kıyıda soğurulma, kenarındaki su yüzeyinde yansıma; bu farkların duygusu, sesin karakterini değiştirir. Bunu anlatırken “yankı” ile “reverberasyon”u karıştırmamak gerekir. Yankı ayrı bir yankıdır; reverberasyon ise birçok yansımanın bir araya gelmesiyle oluşan gürültülü ses. Odanın akustiği; yüzeylerin düz/sert ya da yumuşak/gözenekli oluşuna göre şekillenir. Konuyu pekiştirelim. Boş bir sınıfta yüzeyler sert ve düz olduğu için yansıma baskındır; yankı oluşur. Aynı sınıfa perde, halı ve akustik paneller eklenirse soğurulma artar, yankı azalır ve ses daha net duyulur. Ultrason örneğinde yansıma, görüntülemek için kullanılır; yankı ve reverberasyon ise genellikle anlaşılabilirliği bozar. Yumuşak ve gözenekli olan malzemeler soğurulmayı artırır; sert ve düz yüzeyler yansımayı artırır.