6 Sınıf Matematik Bir Doğruya Üzerindeki veya Dışındaki Bir Noktadan Dikme Çizme şarkıs v 2

Bugün 6. sınıf matematik dersinde geometrinin temel taşlarından birini işliyoruz: “Bir doğruya üzerindeki veya dışındaki bir noktadan dikme çizme.” Dikme nedir? Bir doğru ile başka bir doğruyu 90°’lik açı ile kesen doğruya dik denir. Ölçü birimleri için derece kullanırız, bu da dik açının 90° olduğunu hatırlatır. İlk olarak “doğru üzerindeki” bir noktadan dikme çizelim. Doğru üzerindeki bir nokta A, doğru m olsun. Üzerindeki noktadan dikme çizmenin en pratik yolu, dik üçgen cetvelini veya gönyeyi kullanmaktır. Gönyenin bir kenarını doğru m ile hizalayıp, diğer kenarın gönyenin içindeki kenarından geçen doğruyu A noktasından dik olarak çizeriz. Böylece doğru ile dik açı yapan yeni doğru, m doğrusuna A noktasından dikme olur. Eğer cetveliniz yoksa pergel ve cetvelle de yapabilirsiniz: A merkezli bir yay ile doğruyu iki noktada kesin, sonra bu iki noktadan eşit yarıçaplı iki yay çizerek kesişim noktasını bulun ve A’dan geçen doğruyu çizin. Bu doğru, doğru m’ye dik olur. İkinci durum, “doğru dışındaki” bir noktadan dikme çizmektir. Bu, kare ve dikdörtgen gibi şekillerin yüksekliklerini bulmada da kullanılır. Yöntem yine pergel ve cetvel ile kolaydır. Noktamız K, doğrumuz m olsun. K merkezli bir yayla m’yi iki noktada (C ve D) kesin. Sonra C ve D merkezli, aynı yarıçaplı iki yayı m’nin diğer tarafında kesiştirin; kesişim noktası P olsun. Son olarak P ve K’yi birleştirin; PK doğrusu m’ye diktir. Bu yöntemde m üzerindeki C ve D noktaları “yardımcı” noktalardır; onlardan çizdiğimiz yaylar m’ye eşit uzaklıkta iki nokta belirler. Bu iki noktanın birleşim noktasından doğruya inen doğru dik olur. Pratik ipucu: Dikmenin doğru olduğunu kontrol etmek için gönyeyi veya bir açıölçer kullanabilirsiniz. Eğer açı 90° ise doğru çizim yapılmıştır. Şekillerde yükseklik, bir köşeden karşı kenara indirilen dikmedir; bu çizim, yüksekliğin “en kısa mesafe” olduğunu gösterir. Yükseklik, açının 90° olmasından dolayı en kısa doğrusal mesafedir. Dik çizimlerle kare, dikdörtgen, eşkenar dörtgen ve üçgen gibi şekillerde yükseklik çizmek çok pratik olur. Dikmenin ne anlama geldiğini, neden 90° olduğunu ve pratik nasıl çizileceğini bilmek, sadece sınavlarda değil günlük ölçüm ve tasarım işlerinde de işinize yarar. Acele etmeyin; adımları sırasıyla uygulayın, cetvel ve pergel kullanırken ölçü birimlerinizi tutarlı tutun. Böylece her türlü problemde başarılı olursunuz.