6. Sınıf Sosyal Bilgiler Demokrasinin Temel İlkeleri şarkısı

Demokrasinin Temel İlkeleri konusu 6. sınıf Sosyal Bilgiler dersinin temel taşlarından biridir. Demokrasiyi kısaca “halkın kendi kendini yönettiği, kararları seçerek ve tartışarak aldığı siyasi sistem” olarak tanımlayabiliriz. Bu sistemin işleyebilmesi için bazı ilkeler vardır ve bu ilkeler birbirini tamamlar. İlk ilke eşitliktir. Hukuk önünde herkes eşittir. Örneğin bir sınıfta kurallar belirlenirken her öğrencinin eşit söz hakkına sahip olması, herkesin oylarının aynı değerde sayılması eşitliği gösterir. Seçimlerde oyların eşit ağırlıkta olması da bu ilkenin bir yansımasıdır. İkinci ilke hukukun üstünlüğüdür. Kimse yasanın üzerinde değildir. Seçilmiş yöneticiler bile yasalara uyar; yasalar da hak ve özgürlükleri korur. Öğrenci yönetmeliği, okul kuralları, hatta sınıf kuralları bu ilkeyi küçük ölçekte temsil eder: kuralları herkes uygular, keyfî işlem yapılmaz. Üçüncü ilke çoğunluk ilkesi ve azınlık haklarının korunmasıdır. Kararlar çoğunluğun oylarıyla alınır; ancak azınlığın hakları korunur. Sınıf oylamalarında çoğunluk karar alır, ama azınlıkta kalan fikirler de saygı görür ve gelecekte tekrar tartışılabilir. Böylece tek seslilik yerine çoğulcu bir ortam oluşur. Dördüncü ilke kuvvetler ayrılığıdır. Yasama, yürütme ve yargı birbirinden bağımsızdır. Sınıfta bu ayrımı örnekleyelim: kuralları belirlemek (yasama), uygulamak (yürütme), kurallara uygun davranılıp davranılmadığını kontrol etmek (yargı). Bu ayrım gücü dengeler ve kişisel keyfiyeti azaltır. Beşinci ilke temel hak ve özgürlüklerdir. İfade özgürlüğü, düşünce özgürlüğü, din ve vicdan özgürlüğü, toplanma ve dernek kurma hakkı gibi haklar vardır. Bu haklar sadece siyasal alanla sınırlı değildir; günlük yaşamda da yaşanır. Öğrenci, fikrini özgürce söyleyebilir; çoğunluğun isteği dışında bir fikre sahip olduğu için dışlanmaz. Altıncı ilke şeffaflık ve hesap verebilirliktir. Yönetim, kararlarını ve gerekçelerini açıkça ortaya koyar; yanlışlarını düzeltir. Sınıf başkanının bütçeyi raporlaması, kararların gerekçelerini paylaşması bu ilkeyi gösterir. Yedinci ilke katılım ve gönüllülüktür. Demokraside karar alma süreçlerine aktif katılım esastır. Okul meclisi, kulüpler, sınıf içi tartışmalar öğrencileri bu alışkanlığa hazırlar. Ayrıca demokraside insanlar gönüllü olarak toplumsal işlere katılır; zorla katılım değil, iradi katılım önemlidir. Son olarak seçimlerin adil ve özgür olması, basın özgürlüğü ve demokrasinin sürekliliği de unutulmamalıdır. Demokrasinin başarısı, her gün yaşanan küçük demokratik davranışlarla güçlenir. Eşitlik, hukukun üstünlüğü, çoğunluk-azınlık dengesi, kuvvetler ayrılığı, hak ve özgürlükler, şeffaflık ve katılım; tümü birlikte demokrasiyi ayakta tutar.