6 Sınıf Türkçe Amaç Sonuç Cümleleri şarkısı

Merhaba sevgili 6. sınıflar! Bugün Türkçe dersinde özellikle cümle türleri içinde öne çıkan “amaç” ve “sonuç” cümlelerini şarkımızla birlikte öğreniyoruz. Bu iki kavramı doğru ayırt ettiğinizde cümle yazımı ve okuduğunuz metinleri anlama yeteneğiniz hızla gelişir. Önce kavramları tanımlayalım. Amaç cümleleri, yapılan veya yapılacak bir eylemin neden (niçin) gerçekleştirildiğini bildirir; “için”, “ki”, “mek/mak için”, “-mek üzere”, “olmak üzere”, “amaçla/niyetle” gibi bağlaç ve eklerle kurulur. Sonuç cümleleri ise bir eylemin doğurduğu etkiyi, durumu bildirir; “bu yüzden, bu nedenle, bu sebeple, böylece, bu yüzden, bu yüzden, böylece, dolayısıyla” gibi bağlaçlar veya “-dığı için, -diği için, -ceği için, -eceği için, -ken, -ken” gibi bağlı cümle ekleri kullanılır. Şarkımızda cümlelerin ritmiyle, bağlacın anlamını fark etmeniz kolaylaşacak. Mesela “Kitabı dikkatli okumak için gürültüden uzak durdum.” cümlesi bir amaç cümlesidir; “Okuduğum için daha bilgili oldum.” cümlesi ise sonuç cümlelerini temsil eder. Sık karıştırılan bir konu da “için” ile “için” arasındaki farktır: “Evdeki sessizliği korumak için” ifadesi amaç cümlesidir; “Yağmur yağdığı için ıslak” gibi kullanımlar ise sonuç cümlesidir. Yani “mek/mak için” çoğunlukla amacı, “-dığı için” sonucu anlatır. Yazımda noktalama da çok önemlidir: amaç cümlelerinde “için”den önce virgül kullanılmaz veya sonundan sonra konur; sonuç cümlelerinde bağlaçlar (bu yüzden, bu nedenle) virgülle ayrılır, sıralı cümlelerde de noktalı virgül kullanılabilir. Şarkıda dikkat etmeniz gereken bir başka detay, “ki”nin amacı pekiştirip vurguladığı durumudur; “Gürültü olmasın diye kapıyı kapattım.” cümlesi de şarkıda kolayca ayırt edebileceğiniz tipik bir amaç cümlesidir. Konuyu sağlamlaştırmak için iki cümleyi birlikte düşünün: “Kitabı okudum, bu yüzden sınavı iyi geçtim.” Sonuç cümlesi ilk cümlenin sonucunu bildirir. Şimdi amaç ve sonuç cümlelerini hikâyenize, metinlerinize, hatta günlük notlarınıza ekleyerek pratik yapın. Bağlaçları aklınızda bir görselle saklayın: sol tarafta amaç bağlaçları (için, ki, olmak üzere), sağ tarafta sonuç bağlaçları (bu yüzden, bu nedenle, böylece). Çalışkan öğrenciler, konuyu hızlı kavramak için şarkımızı tekrar dinleyip sık kullanılan örnekleri not etsin. Konunun temelini böylece attığınızda, ilerideki cümle türlerinde de rahatça ilerleyeceksiniz. Unutmayın: doğru bağlacı doğru yere koyduğunuzda anlam çerçeveniz netleşir ve cümleleriniz daha akıcı hale gelir!