Türkçe
6 Sınıf Türkçe Anlatıcı Türleri 1 Kişi Ağzından ve 3 Kişi Ağzından Anlatım şarkısı v 2
6. Sınıf • 02:43
Video görüntüsü içermez, sadece eğitim şarkısıdır. Dinlemek için oynatın.
11
İzlenme
02:43
Süre
14.06.2025
Tarih
Ders Anlatımı
Sevgili arkadaşlar, 6. sınıf Türkçe dersimizin en keyifli ve hayal gücümüzü geliştiren konularından biri olan "Anlatıcı Türleri"ne hoş geldiniz! Bir hikayeyi, bir romanı ya da bir anıyı okurken, o olayları bize birinin anlattığını hissederiz, değil mi? İşte o "ses", metnin anlatıcısıdır. Bugün sizlerle bu anlatıcının kim olduğunu, olayın içinde mi yoksa dışında mı yer aldığını belirleyen **1. Kişi Ağzından Anlatım** ve **3. Kişi Ağzından Anlatım** konularını derinlemesine inceleyeceğiz.
Öncelikle **1. Kişi Ağzından Anlatım** ile başlayalım. Bu anlatım türünde yazar, kendi başından geçen veya bizzat tanık olduğu, içinde bulunduğu bir olayı anlatır. Yani anlatıcı, hikayenin kahramanlarından biridir. Cümleler genellikle "Ben" veya "Biz" zamirlerine göre kurulur. Yüklemlere baktığımızda "-m" (geldi**m**, gördü**m**) veya "-k" (gittik, yaptık) gibi şahıs eklerini görürüz. Bu anlatım türü çok samimidir, sanki arkadaşınız size başından geçen bir macerayı anlatıyormuş gibi hissedersiniz.
*Örnek:* "Sabah erkenden uyandım. Çantamı hazırlayıp neşeyle okula doğru yürüdüm. Arkadaşlarımla parkta buluştuk."
Gördüğünüz gibi, eylemi yapan kişi aynı zamanda eylemi anlatandır. "Uyandım", "yürüdüm", "buluştuk" ifadeleri bize anlatıcının olayın tam kalbinde olduğunu gösterir.
Gelelim **3. Kişi Ağzından Anlatım** türüne. Burada durum biraz farklıdır. Anlatıcı, olayın kahramanı değildir; o sadece bir gözlemcidir. Tıpkı bir kamera gibi olayları dışarıdan izler ve gördüklerini bize aktarır. Olayın içinde yer almaz. Cümleler "O" veya "Onlar" zamirlerine göre çekimlenir. Yüklemlerde 1. tekil şahıs ekleri bulunmaz.
*Örnek:* "Ahmet sabah erkenden uyandı. Çantasını hazırlayıp neşeyle okula doğru yürüdü. Arkadaşlarıyla parkta buluştular."
Burada anlatıcı, Ahmet'in yaptıklarını izleyen gizli bir gözdür. "Uyandı", "yürüdü", "buluştular" derken olayı yaşayan değil, olayı izleyen birinin ağzından dinleriz.
Bu iki türü birbirinden ayırmanın en kolay yolu, yükleme "Ben mi yaptım?" yoksa "O mu yaptı?" sorusunu sormaktır. Eğer cevap "Ben" ise 1. kişi ağzı, "O" ise 3. kişi ağzıdır. Hazırladığımız bu şarkı ile bu ayrımları zihninizde çok daha kolay kodlayacak ve sınavlarda karşınıza çıkan soruları ritim eşliğinde, yanlışsız bir şekilde çözeceksiniz. Unutmayın, anlatıcı metnin sesidir; o sesi doğru tanımak, metni doğru anlamanın anahtarıdır!
Soru & Cevap
**Soru 1:** "Hızla merdivenlerden indim, kapıyı açıp sokağa fırladım. Arkamdan seslenen annemi duymamazlıktan geliyordum." cümlesinde hangi anlatıcı türü kullanılmıştır?
**Cevap:** Bu cümlede eylemler "indim", "fırladım", "geliyordum" şeklinde 1. tekil şahıs (Ben) ile çekimlendiği için **1. Kişi Ağzından Anlatım** kullanılmıştır.
**Soru 2:** 3. Kişi ağzından anlatımda anlatıcı olayın içinde midir, yoksa dışarıdan bir gözlemci midir?
**Cevap:** 3. Kişi ağzından anlatımda anlatıcı olayın kahramanı değildir; olayın dışındadır ve bir **gözlemci** konumundadır.
**Soru 3:** Aşağıdaki cümlelerin hangisinde farklı bir anlatıcı türü kullanılmıştır?
A) Kitabını sessizce masaya bıraktı.
B) Pencereden yağan yağmuru izliyordu.
C) Dün akşam sinemaya gitmeye karar verdik.
D) Koşarak otobüse yetişmeye çalıştı.
**Cevap:** **C şıkkı.** A, B ve D şıklarında eylemi "O" (3. kişi) yaparken, C şıkkında "Verdik" (Biz - 1. çoğul kişi) kullanılmıştır. Dolayısıyla C şıkkı 1. kişi ağzından, diğerleri 3. kişi ağzından anlatımdır.
**Soru 4:** Anlatıcı türlerini belirlerken yüklemlerdeki hangi eklere dikkat etmeliyiz?
**Cevap:** Yüklemlerdeki **şahıs eklerine** dikkat etmeliyiz. "-m, -im, -k, -iz" gibi ekler genellikle 1. kişiyi işaret ederken, ek almamış veya "-lar, -ler" eki almış geçmiş zamanlı fiiller genellikle 3. kişiyi işaret eder.
Özet Bilgiler
6. sınıf Türkçe dersi müfredatına uygun olarak hazırlanan Anlatıcı Türleri videosunda, 1. kişi ağzından ve 3. kişi ağzından anlatım konuları eğlenceli bir şarkı eşliğinde anlatılmaktadır. Bu video ile öğrenciler, hikaye unsurlarından olan anlatıcı bakış açılarını, örnek cümleler ve akılda kalıcı melodilerle kolayca kavrayarak sınav başarılarını artırabilirler.