6 Sınıf Türkçe İki Nokta ve Üç Nokta şarkısı

Bir konuşmayı yazıya dökerken cümlenin ritmini ve duygusunu aktarmak için noktalama işaretleri önemli birer araçtır. 6. sınıfta öğrendiğimiz iki nokta (:) ve üç nokta (...) da bu araçlar arasındadır. İkisinin de amacı metni daha anlaşılır, akıcı ve etkili hale getirmektir. Şimdi her ikisini de pratik örneklerle inceleyelim. İki nokta (:) bir cümlede “aşağıdakiler” anlamını taşır. Üç temel görevi vardır: 1) Sonrasına liste, açıklama, örnek, sonuç, alıntı ve benzeri bir bölüm gelir: - Başlık: Fenomenler; Yeni çalışma: Yeni nesil fen, sanat ve tasarımı harmanlıyor. - Örnek: Üç temel duyum var: görme, işitme ve dokunma. - Sonuç: Sonuç olarak: Bugün dersimizi dinleyip tekrar eden öğrenciler konuyu daha iyi öğrenir. 2) Eşdeğer cümleler arasında vurgu/ayırım yapar: - İleri: İlerle; Durma; Asla pes etme. 3) Karşılıklı konuşmayı yazarken kişi ve söz ayrımı yapar: - Anneleri: “Ev ödevlerin hazır mı?” - Ali: “Evet, hazır anne.” Dikkat edilmesi gereken noktalar: - İki noktadan önce bir nokta, soru işareti, ünlem vb. noktalama varsa iki nokta kullanılabilir (Metin: Aylin: “Yarın okula geç kalmamam gerekiyor.”). - İki noktadan önce virgül, noktalı virgül veya boşluk koyulmaz; “2,” biçimindeki sayı gösteriminde nokta (.) kullanılır. - Bir sıfat, belirteç, “yani”, “şöyle”, “yani”, “örneğin”, “ör.” gibi kelimelerden sonra iki nokta kullanılmaz: Bunun yerine nokta veya virgül tercih edin: “Örneğin elma,” veya “Sonuçta her şey değişiyor.” Sadece “aşağıdakiler” ve “örnek” anlamında listelemelerde iki nokta tercih edilir. Üç nokta (...) iki işlevi vardır: 1) Eksiltili düşünce/duygu: Konuşmacının sözü yarım kalmış, düşüncesi tamamlanmamıştır. - “Evet, galiba bu soruyu biraz zorlamış olabilirim... Ama şimdi tekrar deneyelim.” - “Bana söylemek istediğiniz şey... şimdi anlaşılıyor.” Kısalık için: Sözümde bir an duraklamam veya eksilti var: “Bugün o kadar yoruldum ki...” gibi ifadeler kullanılabilir. 2) Aşağılanmış/gizli/şifreli söz: Sözün bir kısmı gösterilmez, anlam bırakılır. Bu kullanım yazınsal metinlerde, günlük metinlerde veya esprili geçişlerde görülür. Yazım ve noktalama kuralları: - Üç nokta üç noktadır; ikisine “iki nokta” dendiğini unutmayın. Dört nokta genellikle yanlıştır (sadece nokta + üç nokta birlikteyse ayrı kuraldır). - Üç nokta ayrı yazılır: cümle öncesi boşluktan önceki son karakter ise, cümle sonuna yerleştirilir (ör. “Bugün okulda...”). - Genellikle öncesinde boşluk kullanılmaz: “Bu konu... hiç bitti mi bilmiyorum.” - Kısaltmalarda “veya” yerine “v.b.” kullanılır; “vb” üç noktaya dönüştürülmez (yanlış: “özellikle vb...”). Peki sınavlarda neler çıkar? İki nokta listeyi sunar, bir sonraki kısmın girişini yapar. Üç nokta sözün tamamlanmadığını veya duygusal bir duraklamayı bildirir. Çoktan seçmeli sorularda cümle iki nokta ile açıklama örneği sunuyorsa yeni kelime seçeneklerini bekler, üç nokta ile bitiyorsa anlam “eksilti” veya “duygu” ekseninde tamamlanmalıdır. İki nokta ve üç nokta birlikte: Metin içinde hem liste hem de duygu göstermek için yan yana kullanılabilir: “Sınavda yapmam gerekenler: soruları dikkatlice oku, süre yönetimini unutma, üçlü çekim...” gibi.