6 Sınıf Türkçe mi Soru Ekinin Yazımı şarkısı v 2

Bugün 6. sınıf Türkçe programımızın sıkça karıştırılan konularından biriyle ilgileniyoruz: “mi” soru ekinin yazımı. İki tür kullanımı var ve ikisinin de yazımı farklı. Bunları doğru ayırırsak hem sınavlarda hata yapmayız hem de akıcı konuşuruz. 1) Soru eki olarak “mi”: Fiil çekim eki veya yardımcı eylemin sonuna bağlanan (bitişik yazılan) bir ek. Hem sorularda hem de belirsiz ifadelerde kullanılır. - Yazım: Birleşik (bitişik) - Örnek: geldi mi? (gel-Dİ-mi), okur musun? (okur-MU-sun), gidiyor muyum? (gidiyor-MU-yum) - Not: “-mi” eki “mi, mı, mu, mü” biçimlerinde gelir ve kendisinden önceki hecedeki ünlüye göre uyumlanır (yuvarlaklık–düz, ağız–genişlik uyumu). Yazım kuralları (ek olarak): - Fiilin 2. tekil/çoğul kişi çekiminde eki yalnızca “-mi” biçimiyle gelir: gidersin mi? (mi), söyler misiniz? (mi). Bu yazımda ekin ünlüsü daima düz (i) olur. - 3. tekil/çoğul kişide hem düz hem yuvarlak uyumlar görülebilir: gelir mi? (i), geliyor mu? (u), gelir misin? (yanlış; doğrusu gelir misin değil, gelir misin/ gelir misiniz). “-m” ve “-n” kişi ekleri geldiğinde “-mi” düz ünlü ile korunur. - Ünlü düşmesi: Bitişik yazılan “-mi” eki, öncesinde gelen eklerde ünlü düşmesine neden olabilir: olmak + olur mu? → olur mu? (düşen “a”); seyretmek + seyreder misiniz? → seyder misiniz? (düşen “e”); sevmek + sever misin? → sever misin? (düşen “mek”). - Vurgu: “-mi” soru eki vurguyu üzerine çeker. Bu sayede “soru” anlamı ortaya çıkar. Konuşurken eki fark edersiniz; yazıda da ayırt edici bir işaret değil, bağlamsal durdurma (virgül) tercih edilir: “Sen mi geldin?” 2) “mi” ayrı yazılan ve anlamı güçlendiren sözcük - Yazım: Ayrı - İşlev: Önceki sözcüğü vurgular, “yoksa” anlamı katar; genellikle cümle başlarında veya vurgulu konumda kullanılır. - Örnekler: “Sen mi gidiyorsun?” (Seni mi?). “O mu yaptı?” (Onu mu?). “Anladın mı şimdi?” (anladın mu?). “Gülümsedi mi, herkesi büyüledi.” (yoksa gülümsedi mi, şu haliyle) “Kısacası evet mi?” (evet mi, yoksa hayır mı?). - Vurgu/ton: Burada “mi” ayrı yazılır ve öncesindeki sözcüğü işaret eder. Bu nedenle genellikle “mi” üzerinde vurgu vardır ve anlamı güçlendirir. Karıştırılan durumlar: “geldi mi?” (ek) / “geldi, mi?” (ayrı yazılan vurgulu “mi”). Yazımın ayrılması anlamı güçlendirir; bitişik kalması sade sorudur. “Öyle mi?” yazımında “mi” ayrı yazılır ve önceki “öyle”yi vurgular. Sınav ve yazım hatları: - Yanlış: gelirim miy?, gidiyorum muy?, severmisin? (hatalı “y” eki), okurmusun (çokluk yerine ayrı “musun” yazımı). - Doğru: gider misiniz? (mi düz ve bitişik), gelir mi? (mi düz ve bitişik), okur musun? (mi düz ve bitişik; tekil kişi için -m + i kalıbı), geliyor mu? (mi yuvarlak ve bitişik; 3. kişi için uyum). Strateji: Cümlede soruyu soran kişi ekini mi ayrı bir vurgu mu? Unutmayın: - Vurgu eden, önceki sözcüğe işaret eden “mi” ayrı yazılır (Sen mi? O mu?). - Soruyu kuran kişinin ek “mi”si birleşik yazılır ve üzerinde vurgu taşır (geldi mi?).