7. Sınıf Sosyal Bilgiler - Türkiye Cumhuriyeti'nin Temel Nitelikleri şarkısı (1)

Bu dersimizde Türkiye Cumhuriyeti’nin temel niteliklerini, yani cumhuriyetin ne demek olduğunu ve devletimizin nasıl yönetildiğini öğreneceğiz. “Cumhuriyet” kelimesi Arapçadan gelir ve “halkın işleri” anlamına gelir. Bu da yönetim yetkisinin halktan geldiğini gösterir. Cumhuriyet, kral veya tek bir kişinin değil; halkın seçtiği temsilcilerle yönetilen, egemenliğin halkta olduğu devlet biçimidir. Cumhuriyet, halkın özgürce katıldığı seçimlerle gücün el değiştirdiği, anayasayla sınırların çizildiği, çoğulcu ve demokratik bir düzen demektir. Bu nedenle 7. sınıf sosyal bilgiler müfredatında cumhuriyetin temel nitelikleri çok önemlidir. Türkiye Cumhuriyeti’nin temel nitelikleri kısaca şöyledir: Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir. Bu, yönetim yetkisinin kaynağının halk olduğunu, herkesin eşit oy hakkına sahip bulunduğunu ve devlet organlarının halkı temsilen karar verdiğini gösterir. Millî egemenlik, 1921 ve 1924 Anayasalarında açıkça yer almıştır. Millî egemenlik, devletin bütünlüğünü ve bölünmezliğini de birlikte getirir; yani ülkenin bir parçasının dahi eksiltilmesi söz konusu değildir. Cumhuriyet, laik bir devlettir. Laiklik, devletin dinler karşısında tarafsız olması, tüm inançlara saygı göstermesi ve kanunların dine değil akla, bilime ve kamu yararına göre düzenlenmesidir. Bu ilke hem din özgürlüğünü hem de kamu düzenini korur. Türkiye, laik Cumhuriyet’tir ve laikliği savunur. Cumhuriyet, devleti halkın yönetmesine dayandırır. “Egemenliğin kaynağı millettir.” Bu ilkenin günlük karşılığı sandık başındadır; seçimlerle milletvekilleri ve Cumhurbaşkanı seçilir, kanunlar halkın temsilcileri tarafından yapılır. Bu yüzden cumhuriyet, demokratik bir düzendir ve vatandaşların söz sahibi olduğu bir sistemdir. Türkiye Cumhuriyeti bir hukuk devletidir. Bu, devletin de kanuna uyması, güçler ayrılığı ilkesinin işlemesi, temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması ve adalet arayışının bağımsız mahkemelerce sürdürülmesi demektir. Kısacası, kanun herkesin üstündedir; kimse kanunun üstünde değildir. Cumhuriyet, millî egemenliği öne çıkarır ve millî birlik-duygu beraberliğini kurar. “Millet, birlik ve güçtür” anlayışı, kültürel kimlik, dil, tarih ve değerler üzerinden güçlü bir birliktelik oluşturur. Bu millî birlik, Anadolu’nun kadim medeniyet mirasını taşıyan, birlikte üretip birlikte gelişen bir toplum düzenini ifade eder. Cumhuriyet, ilericidir ve çağdaşlaşmayı hedefler. Bilim, teknoloji, sanat ve eğitim alanında ilerlemeyi benimser; toplumun her kesiminin refahını ve özgürlüğünü artırmayı amaçlar. Laik, demokratik, hukuk devleti anlayışı ve ilericilik birlikte ele alındığında, cumhuriyetin modern, çoğulcu ve özgürlükçü bir toplum yaratmayı hedeflediğini görürüz. Türkiye Cumhuriyeti’nde Atatürk ilke ve devrimleri, cumhuriyetin değerlerini güçlendiren yol gösterici rehberdir. Özetle: cumhuriyet, millî egemenlik, devletin bütünlüğü, laiklik, millî birlik, ilericilik ve hukuk devleti gibi nitelikler, Türkiye Cumhuriyeti’nin temelini oluşturur. Bu ilkeler, her birimizin vatandaş olarak sorumluluklarımızı ve haklarımızı anlamamıza da yardım eder.