8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük - Ankara'da BMM'nin açılması (23 Nisan 1920) şarkısı (1

Bugün Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu sürecini simgeleyen kritik bir eşiği işleyeceğiz: Büyük Millet Meclisi (BMM) 23 Nisan 1920’de Ankara’da açıldı. Bu olay, I. Dünya Savaşı sonrası Osmanlı’da Mondros Ateşkes Antlaşması ile yaşanan fiili dağılmayı ve işgallere karşı merkezi direnişi bir araya getiren yeni bir yönetim modelinin doğuşudur. BMM, hem meclis hem de geçici hükümet işlevini tek elde topladı; böylece meşru otoriteyi İstanbul’da değil Anadolu’da kurdu. BMM’nin açılması için mekân olarak Ankara seçilmesi tesadüf değildir. İstanbul’un fiilen işgal altında olması ve Yıldız Caddesi’ndeki Osmanlı sarayının esaret altındaki siyasete çıkmaz sokak sunması, alternatif bir merkezin gerekliliğini ortaya koydu. Ankara, coğrafi avantajları ve ulaşım ağı sayesinde güvenli, kararlı ve esnek bir yönetim üretme kapasitesine sahipti. Bir ev örneğiyle düşünelim: Aile büyükleri ev dışındaki bir tehlikeye karşı evi sarsmamak için dışarıda toplanır ve oradan evi yönetir. BMM de Türkiye’nin evi olan devleti, dışarıdan (işgal güçlerinin baskısından) korumak için Anadolu’da yeni bir merkez oluşturdu. Açılışın arka planında, 16 Mart 1920’de İstanbul’un resmen işgali ve 19 Mart’ta İtilaf kuvvetlerince Türk delegelerinin tutuklanması etkili oldu. Buna verilen karşılık, 23 Nisan 1920’de Ankara’da meclisin açılması oldu. İlk oturumda Mustafa Kemal Paşa “Meclis Reisliği”ne seçildi. İlk yasalar, halk iradesini güçlendiren, meclisin otoritesini pekiştiren düzenlemeler oldu: 29 Nisan 1920’de “Büyük Millet Meclisi Teşkilatı Hakkında Kanun” kabul edildi ve Meclis’in yetki ve görevleri belirlendi; 16 Nisan 1920’de seçim yasası (Geçici Seçim Kanunu) ile halkın temsilini sağlayacak temel kural seti oluşturuldu. 1921’de “Teşkilat-ı Esasiye Kanunu” ile devletin kurucu ilkeleri yazıldı; 28 Ocak 1921’de Misak-ı Milli, BMM’nin ulusal hedeflerini belirleyen bir “ulusal ant” oldu. Bu metinler, hem devletin kimliğini hem de amaçlarını tanımladı. BMM, halka yaslanan bir güç olarak yeni bir toplumsal sözleşmeyi üretmişti. Bu dönem, yerel direniş örgütlerini birleştiren Müdafaa-i Hukuk hareketleriyle birlikte Anadolu’nun siyasal bilincini artırdı ve 23 Nisan, 1935’ten beri “Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı” olarak kutlanan sembolik bir tarih haline geldi.